Posted on

Иргэдийн анхааралд ❗️

2020.02.12-ны өдрийн Орхон аймгийн онцгой комиссын шийдвэрээр иргэд болоод төрийн болон төрийн бус байгууллагууд маскаа тогтмол зүүж хэвших. Маск зүүгээгүй иргэдэд үйлчилгээний байгууллагууд үйлчлэхгүй байх шийдвэр гарсантай холбогдуулан иргэд даатгуулагч та бүхнийг амны хаалттай үйлчлүүлэхийг уриалж байна.
Амны хаалтгүй иргэнд үйлчлэхгүй болохыг анхаарна уу.❗️❗️❗️😷

Posted on

Мэдэгдэл

2020 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдөр

     Сүүлийн үед цахим сүлжээгээр Нийгмийн даатгалын сангийн мөнгөн хөрөнгө  Капитал банкинд байршиж байсан талаар ташаа мэдээлэл гарч байгаатай холбогдуулан энэхүү мэдэгдлийг гаргаж байна. 

     Арилжааны банкуудад 2013-2016 онуудад байршуулсан нийгмийн даатгалын сангийн мөнгөн хөрөнгийн хүүгийн орлого 253.2 тэрбум төгрөг байсан бол 2016-2019 онуудад 342,8 тэрбум төгрөг болж /эрүүл мэндийн даатгалын сангийн мөнгөн хөрөнгийн хүүгийн орлого 2018, 2019 он ороогүй/, 35.3 хувиар нэмэгдсэн байна.

     Нийгмийн даатгалын сангийн статистик үзүүлэлтээс харахад хүүгийн орлого жил бүр нэмэгдсэн байна. 

     Нийгмийн даатгалын ерөнхий газар нь Капитал банктай 2007 онд “Хамтран ажиллах гэрээ” байгуулж, 5.2 тэрбум төгрөг байршуулж байсан бол 2013 онд 126.3 тэрбум, 2014 онд 209.4 тэрбум, 2015 онд 238.0 тэрбум төгрөг болсон байна.

     Капитал банкинд байршиж байсан нийгмийн даатгалын сангийн мөнгөн хөрөнгө 2012 оноос 2013 онд 4, 2014 онд 6.6, 2015 онд 7.5, 2016 онд 7.1 дахин тус тус нэмэгджээ.

     Нийгмийн даатгалын ерөнхий газар Капитал банктай 2012 онд 16.0 тэрбум, 2013 онд 79.0 тэрбум, 2014 онд 85.0 тэрбум, 2015 онд 20.0 тэрбум, 2016 онд 15.0 тэрбум төгрөгийн хадгаламжийг шинээр байршуулж, тус банкинд бусад банкуудаас мөнгөн хөрөнгийг татан төвлөрүүлсэн байна.

     Нийгмийн даатгалын сангийн нийт мөнгөн хөрөнгөөс 2016 оны 08 дугаар сарын 15-ны өдрийн байдлаар нийт 577.0 тэрбум төгрөг нь хадгаламж хэлбэрээр банкуудад байршиж байснаас 180.0 тэрбум төгрөг буюу 31.2% нь Капитал банкинд байжээ.

     Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн 2013 оны 35 тоот тогтоолоор баталсан “Нийгмийн даатгалын сангийн чөлөөт үлдэгдэл, хуримтлалын сангаас  арилжааны банкинд мөнгөн хадгаламж хэлбэрээр байршуулах журам”-аар тухайн банкинд байршуулах хадгаламж нь банкны нийт активын 20 хувиас хэтрэхгүйгээр байсныг НДҮЗ-ийн  2014 оны 22 тоот тогтоолоор 25 хувиас хэтрэхгүй байхаар нэмэгдүүлэн өөрчилжээ. Энэ нь нийгмийн даатгалын сангийн мөнгөн хөрөнгийг өөрийн хөрөнгө багатай жижиг банкуудад их хэмжээгээр байршуулах боломжийг бүрдүүлсэн байна.

     Тухайн үед Капитал банкинд хадгаламж хэлбэрээр байршуулсан нийгмийн даатгалын сангийн мөнгөн хөрөнгө нь тус банкны нийт активын 21.7 хувьд хүрсэн байсан ба  2016 оны 07 дугаар сард 26.76 хувьд хүрч, журамд заасан хэмжээнээсээ хэтэрсэн байсан.

     Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн баталсан тухайн үед мөрдөж байсан журмаар хадгаламжийн хүүгийн хэмжээг  тухайн үеийн Засгийн газрын бондын хүү, Төв банкны үнэт цаасны жигнэсэн дундаж хүү болон арилжааны банк хоорондын захын хүүгийн дундаж хувь хэмжээнээс доошгүй байх, мөн Монголбанкны бодлогын хүүгийн түвшинтэй уялдуулан тогтоохоор заасан.

     Гэтэл 2016 оны 05 дугаар сард /Улсын их хурлын сонгуулийн өмнө/ дээрх 3 үзүүлэлтийн дундаж 12.8%, Монголбанкны бодлогын хүү 10.5% байхад нийгмийн даатгалын сангийн мөнгөн хадгаламжийн хүүгийн хэмжээг хамгийн бага байх ёстой хэмжээнээс 3.8 хувиар бууруулан 9.0%-аар тогтоон, өмнө байгуулсан Мөнгөн хадгаламжийн гэрээнүүдийн хүүгийн хэмжээг 9.0 хувь болгон бууруулан өөрчилж, журмын заалтыг ноцтой зөрчсөн төдийгүй  07 дугаар сард /УИХ-ын сонгуулийн дараа/ 2016, 2017 онуудад хугацаа дуусах байсан 61.0 тэрбум төгрөгийн хадгаламжийг дуусах хугацаанаас нь өмнө дахин 2 жилийн хугацаагаар буюу 2018 оны 07 сар хүртэл хугацаагаар сунгаж, 15.0 тэрбум төгрөгийн гэрээг шинээр байгуулсан байна.

     Монголбанкны санхүү, төлбөрийн чадвар, зохистой харьцааны шалгуур үзүүлэлтийг тогтмол хангасан банкинд байршуулах ёстой боловч 2013-2016 онуудад Капитал банкны зохистой харьцааны шалгуур үзүүлэлтийн тайлан ирүүлээгүй байхад хадгаламж байршуулсан байна.

     Журамд зааснаар Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн дарга зөвшөөрөл өгч гэрээ байгуулах ёстой боловч 2014 оноос бусад онуудын зөвшөөрлийн бичиг нь тус газрын архивт хадгалагдаагүй устгагдсан байна.

     2016 оны 12 дугаар сард шинээр томилогдсон Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн 33 тоот тогтоолоор нийгмийн даатгалын сангийн мөнгөн хадгаламжийн хүүгийн хэмжээг 15.0 хувиас багагүй байхаар тогтоон, тухайн үед хугацаа дуусаагүй байсан мөнгөн хадгаламжийн гэрээнүүдийн хүүгийн хэмжээг 15.0-15.5 хувь болгон нэмэгдүүлж, 2 жилээр байгуулсан гэрээний хугацааг 1 жил болгон өөрчилсөн болно.

     Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн 2018 оны 08 тоот тогтоолоор “Нийгмийн даатгалын сангийн чөлөөт үлдэгдэл, хуримтлалын сангийн хөрөнгийг арилжааны банкинд мөнгөн хадгаламж хэлбэрээр байршуулах журам”, “Мөнгөн хадгаламжийн гэрээ”-ний загварыг шинэчлэн баталсан.

     Хадгаламжийн хүүгийн доод хэмжээг  тухайн үеийн банкуудын байгууллагын хугацаатай хадгаламжийн хүүтэй уялдуулан Монголбанкны бодлогын хүүн дээр 3 хувийг нэмж тогтоон, нэг банкинд их хэмжээгээр байршуулах, эрсдлээс сэргийлэх зорилгоор хадгаламжийн хэмжээ нь тухайн банкны нийт активын 15 хувиас хэтрэхгүй байхаар өөрчилж бууруулсан болно. Мөн хадгаламжийн хугацаа дуусахад харилцах дансанд шилжигдэн бага хүүтэйгээр байршдаг байсныг банк зарлагын гүйлгээ хийгээгүй бол хадгаламжийн хүүгээр орлого авдаг байхаар гэрээнд өөрчлөлт оруулсан.

     Капитал банк нь Банкны  тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.1.1 дэх заалт ”… хадгаламж эзэмшигч, харилцагчийн мөнгөн хөрөнгийг бүрэн байлгаж, тэдгээрийн анхны шаардлагаар гаргаж өгөх, шилжүүлэх”, “Хамтран ажиллах гэрээ”-г тус тус зөрчиж зарлагын гүйлгээ хийхгүй, төлбөр түргэн гүйцэтгэх чадварын үзүүлэлт хангахгүй байгааг 2016 оны 08 дугаар сард илрүүлсэн.

     Нийгмийн даатгалын ерөнхий газраас нийгмийн даатгалын сангийн харилцах дансуудаас хийгдэж байгаа гүйлгээг өдөрт нь хийх, зарлагын гүйлгээ хийх боломжоор хангах, “Банкны зохистой харьцааны шалгуур үзүүлэлтийг тогтоох, түүнд хяналт тавих журам”-ын зарим шалгуур үзүүлэлтийг хангахгүй байгаа тул “Мөнгөн хадгаламжийн гэрээ”-г цуцлах зэрэг шаардлагуудыг тусгасан албан бичгүүдийг 20 гаруй удаа хүргүүлж, удирдлагуудын уулзалтыг удаа дараа зохион байгуулж ажилласан боловч үр дүнд хүрээгүй үргэлжилсээр 2019 оны 04 дүгээр сарын 08-ний өдөр Монголбанкны ерөнхийлөгчийн шийдвэрээр албадан татан буугдсан.

     Нийгмийн даатгалын ерөнхий газраас Капитал банкинд 2016 оны 08 дугаар сараас 2019 онуудад мөнгөн хөрөнгийг татан авахаар төлбөрийн хүсэлт удаа дараа хүргүүлж байсан ч зарлагын гүйлгээ нь бүрэн хийгдээгүй. Тухайлбал, 2018 онд 57.1 тэрбум төгрөгийг татан авах 125 удаагийн хүсэлт хүргүүлснээс 4.9 тэрбум төгрөгийг татан авсан ба 2019 онд 40.9 тэрбум төгрөгийг татан авах 44 удаагийн хүсэлт хүргүүлж, 860.0 сая төгрөгийг татан авсан байна.  

     Тус газар нь 2016 оны наймдугаар сараас хойш хугацаанд Капитал банкинд мөнгөн хөрөнгө нэмж байршуулаагүй бөгөөд хугацаа дууссан “Мөнгөн хадгаламжийн гэрээ”-г сунгалгүй хадгаламжийн данснаас харилцах дансанд шилжигдэж байсан болно.

     Монгол Улсын Их Хурлын Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хороо болон байнгын хорооноос томилогдсон ажлын хэсгээс  ирүүлсэн “…банкуудын хадгаламжийн дундаж хүүг баримтлан нэн даруй байршуулах, харилцах дансанд байгаа мөнгөн хөрөнгийг хадгаламж хэлбэрт шилжүүлэх”, “…хүүгийн орлогыг нэмэгдүүлэх, хадгаламжид байршуулалгүй харилцахад байршуулж байгаагаас учирсан хохирлыг шийдвэрлэх арга хэмжээ авах” чиглэл, Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлөөс өгсөн “байнгын хорооны чиглэлийг хэрэгжүүлэх, мөнгөн хөрөнгийг үнэгүйдэхээс сэргийлж, хүүгийн орлогын алдагдал хүлээхгүй байх” зөвлөмжийг тус тус хэрэгжүүлэн хадгаламжийн хугацаа дуусаж, харилцах дансанд шилжигдсэн байсан мөнгөн хөрөнгүүдийг хадгаламжийн дансанд шилжүүлэн гэрээ байгуулж байсан.

     Өөрөөр хэлбэл, Ардчилсан намын Засгийн газрын үед буюу 2012-2016 онуудад байршуулсан, хадгаламжийн хугацаа дууссан их хэмжээний мөнгөн хөрөнгийг буцаан авах талаар арга хэмжээ авч байсан бөгөөд Капитал банк нь хүлээсэн үүргээ биелүүлэхгүй байсан тул хүүгийн орлогын алдагдал хүлээхгүйн үүднээс дээрх зөвлөмж, чиглэлийг хэрэгжүүлэн, мөнгөн хөрөнгийг тухайн банкны дотор харилцах данснаас хадгаламжийн дансанд шилжүүлсэн болно.

    Түүнээс биш хэвлэл, олон нийтийн сүлжээгээр бичиж байгаа шиг 2016 оны 08 дугаар сараас хойш хугацаанд дампуурах гэж буй банкинд зориудаар мөнгөн хөрөнгө нэмж байршуулсан, давуу байдал олгосон, бусад банкнаас илүү хөрөнгө байршуулсан зэрэг ашиг сонирхолын аливаа нэг асуудал байгаагүй гэдгийг хариуцлагатайгаар мэдэгдэж байна.

Posted on

Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлөх боломжтой боллоо.

2020.01.01-ний өдрөөс Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч иргэний 1995-2019 онд малчнаар ажилласан буюу “А” данстай байсан хугацаа, хувиараа хөдөлмөр эрхэлж байсан буюу татвар төлсөн хугацаанд төлөгдөөгүй тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нэг удаа нөхөн төлүүлнэ

Posted on

ОРХОН АЙМГИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ДААТГАЛААР ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ҮЙЛЧИЛДЭГ ЭМИЙН САНГУУД​​

ОРХОН АЙМГИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ДААТГАЛААР ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ҮЙЛЧИЛДЭГ ЭМИЙН САНГУУД​

u0416u0418u041du0421u0422

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-22 u0446u0430u0433 u041eu044eu0443u0442 u0431u0430u0433 2-6u0440 u0431u0430u0439u0440 95902030

u0414u0430u0440u0445u0430u043d u0441u04afu043bu0434

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 08-22u0446u0430u0433 u041eu044eu0443u0442 u0431u0430u0433 2-1u0430 u0431u0430u0439u0440 99874209

u0410u041bu0422u0410u0419

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c: 09-20 u0416u0430u0440u0433u0430u043bu0430u043du0442 u0441u0443u043c 99368200

u042fu0420u0413u0423u0419u0416u0418u041d

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-23 u0423u0443u0440u0445u0430u0439u0447u0438u043d u0431u0430u0433 2-u0440 u0414u0413u0422 99354893

u041bu0418u0414u042du0420

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-23 u0423u0443u0440u0445u0430u0439u0447u0438u043d u0431u0430u0433 3-22u0440 u0431u0430u0439u0440 99559928

u0410u041bu0422u0410u041d u0417u0423u041b

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-23 u0446u0430u0433 u0425u04afu0440u044du043d u0431u0443u043bu0430u0433 u0431u0430u0433 4-20 u0431u0430u0439u0440 99354665

u0422u042du041bu041cu042du041d u041du0423u0423u0420

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c: 08-22 u0446u0430u0433 u04e8u043du04e9u0440 u0445u043eu0442u0445u043eu043d 101-u0440 u0431u0430u0439u0440 99073960

u041cu04e8u041du0425u0418u0419u041d u0422u0423u041d

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c: 08-23 u0446u0430u0433 u0425u04afu0440u044du043d u0431u0443u043bu0430u0433 u0431u0430u0433 4-25 u0431u0430u0439u0440 99400794

u041bu041eu0411u0421

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 10-23 u0446u0430u0433 u0423u0440u0442 u0431u0443u043bu0430u0433 u0431u0430u0433 5-1u0440 u0431u0430u0439u0440 99051451

u0411u0410u041cu0411u0410u0419

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-23 u0446u0430u0433 u0423u0440u0442 u0431u0443u043bu0430u0433 u0431u0430u0433 5-1u0440 u0431u0430u0439u0440 88111680

u0422u0410u0419u0413u0410

u0446u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 08-21u0446u0430u0433 u0414u044du043du0436u0438u0439u043d 1-u0440 u0433u0443u0434u0430u043cu0436 u042du041au041eu0414 u0425u0425u041a-u0438u0439u043d u0431u0430u0439u0440 95341320

u041cu04e8u041du0413u04e8u041du0416u0418u041d

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-22 u0446u0430u0433 u0423u0440u0442 u0431u0443u043bu0430u0433 u0431u0430u0433 5-4u0440 u0431u0430u0439u0440 99145807

u0410u041bu0422u0410u041d u0425u0423u041du0414u0410u0413u0410

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 08-23:30 u0446u0430u0433 u0423u0440u0442 u0431u0443u043bu0430u0433 u0431u0430u0433 5-4u0440 u0431u0430u0439u0440 99353313

u041eu0420u0425u041eu041d u042du041c u0425u0410u041du0413u0410u041cu0416

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 08-21 u0446u0430u0433 u0423u0440u0442 u0431u0443u043bu0430u0433 u0431u0430u0433 u0426u044du043du0445u044du0440 u0410u043fu0442u0435u043a 99998145

u0413u041eu0412u0418u041b

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-21 u0446u0430u0433 u0413u043eu0432u0438u043b u0434u044du043du0436u0438u0439u043d 1u0430 95204040

u0417u0410u0419u0413u0410u041b

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-22 u0446u0430u0433 u0421u043eu0433u043eu043eu0442 u0431u0430u0433 6-13 u0431u0430u0439u0440 94241771, 88101219

u041cu0410u041du0410u041bu0416u0410u041bu0411u0423u0423

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440 : 8-20 u0446u0430u0433 u0426u0430u0433u0430u0430u043d u0447u0443u043bu0443u0443u0442 u0431u0430u0433 u0422u04aeu041d u0442u04e9u0432 u0431u0430u0439u0440 1 u0434u0430u0432u0445u0430u0440u0442

u0422u0410u041cu0418u0420

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-22 u0446u0430u0433 u0423u0440u0442u044bu043d u0433u043eu043b u0431u0430u0433 u0411u0430u044fu043du0437u0430u043c 2-8 95341320

u041cu04e8u041du0425u0418u0419u041d u0423u041du0414u0410u0420u0413u0410

u0426u0430u0433u0438u0439u043d u0445u0443u0432u0430u0430u0440u044c : 09-22 u0446u0430u0433 u0418u0445 u0437u0430u043bu0443u0443 u0411/u0437u0430u0434u0433u0430u0439 1-19 u0442u043eu043eu0442 95858402
Posted on

ИРГЭД, ДААТГУУЛАГЧ ТА БҮХЭН ОЛОН НИЙТИЙН ГАЗРААР ҮЙЛЧЛҮҮЛЭХДЭЭ АМНЫ ХААЛТ ЗҮҮЖ ҮЙЛЧЛҮҮЛНЭ ҮҮ.!!!

Тус яамны хэвлэлийн төлөөлөгч хэлэхдээ “Манай улсад яг одоогийн байдлаар шинэ корона вирусийн халдвар бүртгэгдээгүй. Эрүүл мэндийн яам болоод салбарын хэмжээнд өндөржүүлсэн бэлэн байдалтай ажиллаж байна.

Posted on

ҮОМШӨ-с УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ, ХӨДӨЛМӨРИЙН АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ, ЭРҮҮЛ АХУЙН СЕРТИФИКАТТАЙ СУРГАЛТ

2019 ОНЫ 10 ДУГААР САРЫН 23, 24, 25-НЫ ӨДРҮҮДЭД ОРХОН АЙМГИЙН ХЭМЖЭЭНД ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДАХ ТУЛ ИРГЭД, АЖ АХУЙН НЭГЖИЙГ СУРГАЛТАНД ХАМРАГДАХЫГ УРЬЖ БАЙНА. СУРГАЛТ ТИС-ИЙН ЗААЛАНД БОЛОХ ТУЛ 2019 ОНЫ 10 ДУГААР САРЫН 22-НЫ ДОТОР БҮРТГҮҮЛНЭ ҮҮ? Утас : 99351506

 

Posted on

НДЕГ: Өртэй ажил олгогчийн мэдээлэл Монголбанкны “Зээлийн мэдээллийн сан”-д бүртгэгддэг болно

Татварын өртэй байгууллагуудын ажилчдын мэдээлэл Монголбанкны “Зээлийн мэдээллийн сан”-д бүртгэгддэг болох тухай мэдээлэл өнгөрсөн долоо хоногт цахим орчинд цацагдаж, олон нийтийг багагүй бухимдуулсан. Учир нь өнөөдөр Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж байгаа хувийн хэвшлийн ажил олгогч нарын дийлэнх нь нийгмийн даатгалд их бага хэмжээний өртэй байдаг юм байна. Тиймээс бид энэ талаар Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын Хуримтлалын сан удирдлагын хэлтсийн дарга Д.Баяржаргалаас тодрууллаа. -Цахим орчинд нийгмийн даатгалын шимтгэлийн өртэй ААН-д ажилладаг иргэдийн мэдээлэл Монголбанкны “Зээлийн мэдээллийн сан”-д бүртгэгддэг болно гэх мэдээлэл цацагдсан. Энэ үнэн үү? -НДЕГ-аас даатгуулагчдын эрх ашгийг хамгаалах үүднээс Монголбанкны “Зээлийн мэдээллийн сан”-д өртэй ажил олгогчийн мэдээллийг хуулийн хүрээнд хүргүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Тодруулбал, Ажил олгогчийн нийгмийн даатгалын шимтгэлийн өглөгийн Мэдээлэл “Зээлийн мэдээллийн тухай хууль”-ийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1.8, 4.1.11 дэх заалтад зааснаар 2019 оны 6 дугаар сарын 20-ны өдрөөс эхлэн Монголбанкны “Зээлийн мэдээллийн сан”-д бүртгэгддэг болох юм. Тэрнээс биш таны яриад байгаа шиг ажилчдын мэдээллийг хүргүүлнэ гэсэн юм байхгүй. Зөвхөн ажил олгогчийн мэдээллийг хүргүүлнэ. -Ажил олгогчид шимтгэлээ цаг тухайд нь төлөхгүй өр үүсгэх нь даатгуулагч буюу ажилчдад ямар хор уршигтай вэ?2019 оны нэгдүгээр улирлын байдлаар нийгийн даатгалын шимтгэлээ төлөөгүй 13 мянга орчим ажил олгогч байгууллага 130 орчим тэрбум төгрөгийн шимтгэлийн өртэй байна. Үүний цаана 160 гаруй мянган даатгуулагчийн эрх ашиг хөндөгдөж байгаа юм.  Өөрөөр хэлбэл, нийгмийн даатгал дээр өртэй байгууллагад ажилладаг эмэгтэй даатгуулагчдын тухайд жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмжээ авч чадахгүй, залуучууд ажлаас гарах, ажлын байраа солих үедээ ажилгүйдлийн тэтгэмж авч чадахгүй, өвдсөн бол хөдөлмөрийн чадвар алдсаны тэтгэмж олдохгүйгээс гадна эмнэлэгийн тусламж үйлчилгээ ч авахдаа ч даатгалаараа хөнгөлүүлэх боломжгүй болно. Түүнчлэн насан туршдаа авах өндөр насны тэтгэврээ тогтоолгох боломжгүй болох, тэтгэврийн хэмжээ буурах зэрэг асуудал ч үүсч болох юм. Мөн нийгмийн даатгалын байгууллагаас үзүүлэх 30 төрлийн үйлчилгээнээс гадна нийгмийн харилцаанд ороход ч хүндрэл учирч болно. Тухайлбал, иргэд арилжааны банкнаас зээл авах, гадаад улс руу зорчихоор виз мэдүүлэх зэрэгт нийгмийн даатгал санхүүгийн баталгаа болдог. Гэтэл шимтгэлийн өрнөөс болоод ийм боломжуудаа ч хязгаарлуулж, даатгуулагчдын эрх зөрчигдөөд байна. -Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн өртэй байгууллагуудын мэдээлэл Монголбанкны “Зээлийн мэдээллийн сан”-д бүртгэгддэг болсноор тухайн байгууллагад ямар нөлөө үзүүлэх вэ? -Тухайн ажил олгогч нийгмийн даатгалын шимтгэлээ төлсөн эсэх мэдээлэл Монголбанкны “Зээлийн мэдээллийн сан”-д хүргэгдэнэ. Ингэснээр тус мэдээллийн санг ашигладаг 600 орчим байгууллага тухайн ажил олгогчийн шимтгэл төлөлтийн мэдээллийг ашиглах боломж бүрдэнэ.  -Иргэд цалингаасаа нийгмийн даатгалын шимтгэлээ суутгуулаад л яваад байдаг, гэтэл яг эмнэлэгт очоод үзүүлэх гэхээр, эсвэл банкнаас зээл авах гээд дэвтрээ бариад очихоор шимтгэл төлөгдөөгүй байна гээд үйлчилгээ үзүүлдэггүй шүү дээ. Энэ тохиолдол яах ёстой вэ? -Ажил олгогчид даатгуулагчийн цалингаас хуульд заасан хувь хэмжээгээр нийгмийн даатгалын шимтгэл суутган авч, тайландаа тусган ирүүлдэг ч  нийгмийн даатгалын санд тухайн суутгасан шимтгэлээ шилжүүлэхгүй авлага үүсгэсэн тохиолдолд “шимтгэл төлөөгүй” гэсэн мэдээлэл лавлагаан дээр харагддаг. Үүнээс үүдэн тухайн даатгуулагчийн нийгмийн баталгаа алдагдаж, нийгмийн даатгалын сангаас үзүүлэх үйлчилгээг авах эрх хязгаарлагдаж байна. Шимтгэлийн авлага үүсгэсэн насжилтаас хамаарч ажил олгогчид хуульд заасны дагуу уулзалт зохион байгуулах, мэдэгдэл өгөх, дансны гүйлгээ хаах, улсын байцаагчийн албан шаардлага өгөх, шүүхэд нэхэмжлэх зэрэг арга хэмжээг шат дараатай авч хэрэгжүүлэн ажиллаж байна. Гэхдээ даатгуулагчийн эрх ашгийг хамгаалсан эрхзүйн зохицуулалтыг хуульд тусгасан байдаг. Тодруулбал, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.2-т “Ажил олгогчийн буруугаас нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгдөөгүй даатгуулагчид учирсан хохирлыг ажил олгогч бүрэн хариуцаж төлнө” гэсэн заалт бий. Иймээс даатгуулагч нар байгууллага суутгасан шимтгэлээ төлөөгүйгээс нийгмийн даатгалын үйлчилгээ авч чадалгүй хохирсон хохирлыг дээрх заалтын дагуу ажил олгогчоос нэхэмжлэх эрх нь нээлттэй. Хуулийн энэ заалтыг сайн мэдэдгүйгээс даатгуулагч нар хохирч үлдэх тохиолдол гарч байгааг үгүйсгэхгүй. Т.Гэрэл Эх сурвалж : www.zaluu.com